Gospodarstwa Agroturystyczne

Obszar Krzczonowskiego Parku Krajobrazowego jest niezwykle bogaty w walory krajobrazowe, przyrodnicze lub kulturowe. Warto byłoby się zastanowić nad rozwojem usług agroturystycznych w poszczególnych miejscowościach. Najważniejsze jest zainteresowanie gospodarzy tą formą działalności. Najdogodniej położonymi pod względem atrakcji przyrodniczych miejscowościami, gdzie dogodnie mogłyby rozwijać się usługi agroturystyczne są Żuków, Olszanka, Krzczonów. Oprócz noclegów gospodarze mogliby oferować, np. przejażdżki bryczkami po okolicach czy też rowerowe wycieczki wyznaczonymi trasami po Krzczonowskim Parku Krajobrazowym.

Od wielu lat turystyka stała się największą w skali światowej dziedziną działalności gospodarczej. Złożyło się na to wiele wskaźników:

  1. Czas wolny od pracy;
  2. Rozwój transportu pasażerskiego - komunikacji;
  3. Skutki cywilizacji -urbanizacja;
  4. Chęć poznania;
  5. Potrzeba samorealizacji;
  6. Poprawa sytuacji społecznej i politycznej.

Pojęcie turystyki w pełni określa definicja Światowej Organizacji Turystyki: "Turystyka obejmuje czynności osób podróżujących w celach wypoczynkowych, służbowych lub innych i pozostających poza swoim codziennym środowiskiem nie dłużej niż przez 1 rok."

Turystyka wiejska stanowi odmianę turystyki. Jednak jej znaczenie zaczęło upowszechniać się zaledwie kilka lata temu. Można powiedzieć, że jest to główna szansa dla rozwoju obszarów wiejskich. Turystyka wiejska stanowi formę rekreacji na obszarach wiejskich i obejmuje wielorakie rodzaje aktywności rekreacyjnej, związanej z przyrodą, wędrówkami, turystyką zdrowotną, krajoznawczą, kulturową i etniczną; wykorzystuje jednocześnie zasoby i walory wsi. Jednym z dominujących wyróżników turystyki wiejskiej jest agroturystyka jako rodzaj usług ściśle powiązanych z pobytem turystów w gospodarstwie rolnym. Jest to forma wypoczynku, która realizowana jest na terenach wiejskich o charakterze rolniczym, oparta o bazę noclegową i aktywności rekreacyjne związane z gospodarstwem rolnym lub równoważnym i jego otoczeniem (przyrodniczym, produkcyjnym i usługowym). Jest jeszcze jedna definicja agroturystyki zawarta w encyklopedii PWN: Forma turystyki na terenach wiejskich, polegająca na spędzaniu czasu wolnego w ekologicznych gospodarstwach rolnych, obejmuję: turystykę pobytową, weekendową, wycieczkową: często jest związana z aktywnym wypoczynkiem polegającym na włączeniu się do wykonywania drobnych prac w gospodarstwie i spożywaniu zdrowej żywności: a więc może mieć formę indywidualną bądź zbiorową, np. pobyt osób niepełnosprawnych połączonych z hipoterapią.

Uwarunkowania działalności agroturystycznej:

Wypoczynek na wsi jest coraz częściej wybieraną formą spędzania czasu wolnego. Walory przyrodnicze i kulturowe prawie 46% powierzchni naszego kraju pozwalają na ich wykorzystanie w celach turystycznych. W Polsce 1368 gmin posiada sprzyjające warunki do rozwoju turystyki. Wiejska baza noclegowa może przybierać różnorodne formy -ośrodki wypoczynkowe, pensjonaty, pola namiotowe lub domki letniskowe.

WIEJSKA BAZA NOCLEGOWA
WBN z obsługą
WBN bez obsługi
Zakwaterowanie ze śniadaniem "B&B" Pola namiotowe, kempingowe
Zakwaterowanie ze śniadaniem w gospodarstwie rolnym Kempingi z przyczepami na stałe
Schroniska/zakwaterowanie grupowe Stodoły biwakowe
Pensjonaty Stodoły z sianem
Hotele Baza noclegowa z urządzeniami do samodzielnego przygotowywania posiłków
Wyspecjalizowane hotele Specjalistyczne zakwaterowanie z wyżywieniem we własnym zakresie
Kompleksy wakacyjne Prawo użytkowania wspólnego domku letniskowego
Tab. 1. Wiejska baza noclegowa wg Europejskiej Federacji Turystyki Wiejskiej.
Źródło: Majewski J., Lane B., Turystyka wiejska i rozwój lokalny, 2001, FFW, Poznań

Rodzaje i specyfika wiejskiej bazy noclegowej:

  1. pokoje gościnne - pokój spełniający funkcje sypialni dla 1-4 osób z dostępem do łazienki, WC i pomieszczeń wspólnych;
  2. mieszkanie wakacyjne - samodzielna jednostka mieszkalna - min. 1 pokój sypialny, łazienka, WC, kuchnia pozwalająca na samodzielne przygotowanie posiłków, wynajmowane w całości rodzinie lub grupie zaprzyjaźnionych osób;
  3. kwatera grupowa - pomieszczenie sypialne o podstawowym standardzie wyposażone w powyżej 4 miejsca noclegowe z dostępem do łazienki, WC oraz pomieszczeń wspólnych;

W ostatnich latach kładzie się duży nacisk na agroturystykę, a więc na spędzanie czasu wolnego w powiązaniu z działającym gospodarstwem rolnym. Należy dbać o rozwój tej formy turystyki, ponieważ:

  1. Nie wymaga tak dużych nakładów inwestycyjnych na tworzenie bazy noclegowej, może być rozwijana w oparciu o istniejące zasoby mieszkaniowe, których adaptacja i wyposażenie mieści się w granicach możliwości finansowych gospodarstw wiejskich;
  2. Może rozwijać się na znacznym obszarze kraju, gdyż atrakcyjność pobytu w gospodarstwie rolnym, możliwość uczestniczenia w jego funkcjonowaniu nie wymaga otoczenia o wybitnych walorach krajobrazowych. Najważniejsza jest przestrzeń bez zagrożeń ekologicznych.

Działalność agroturystyczna w ustawodawstwie podatkowych została potraktowana jako działalność uzupełniająca dochód rolniczy. Ustawa z 27.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, określa iż zwolnienie od podatku dotyczy dochodów z tytułu wynajmowania pokoi gościnnych przez osoby spełniające równocześnie warunki:

  1. Pokoje wynajmowane osobom przebywającym na wypoczynku;
  2. Wynajmowane pokoje znajdują się w budynkach mieszkalnych;
  3. Wynajmujący prowadzi gospodarstwo rolne, a budynki, w których wynajmowane są pokoje należą do gospodarstwa;
  4. Liczba wynajmowanych pokojów nie przekracza pięciu (pokoje mieszkalne)
Zwolnione są również dochody uzyskane z tytułu wyżywienia gości mieszkających w wynajmowanych pokojach. Jeśli warunki te nie zostaną spełnione, gospodarstwo ma obowiązek zgłosić i zarejestrować działalność turystyczną jako formę działalności gospodarczej.

Czynniki rozwoju agroturystyki:

  1. Korzyści dla gospodarstwa agroturystycznego i wsi - wykorzystanie wolnych zasobów, nowe miejsca pracy, dodatkowy dochód, poprawa infrastruktury wiejskiej, estetyzacja wsi, integracja środowiska wiejskiego, zachowanie dziedzictwa kulturowego wsi, rozwój osobowy mieszkańców wsi, kontakt z innymi wzorcami kulturowymi;
  2. Korzyści dla turystów - aktywny wypoczynek na wsi, korzystanie ze świeżej żywności, kontakt ze zwierzętami, poznanie kultury regionu, zdobywanie nowych umiejętności, uczestniczenie w życiu gospodarstwa rolnego, rozwijanie zainteresowań, bezpośredni kontakt z przyrodą.

Składniki agroturystyki wiejskiej:

1. Zakwaterowanie:

  • Domy w gospodarstwie rolnym;
  • Noclegi samodzielne wyżywienie;
  • Przyczepy kempingowe;
  • Kempingi;
  • Namioty;
  • Schroniska
  • Pensjonaty.
2. Atrakcje środowiska:
  • Góry; jeziora;
  • Rzeki;
  • Bagna;
  • Krajobraz;
3. Dostępne urządzenia:
  • Szlaki turystyczne: rowerowe, konne, spacerowe.
  • Kluby
  • Obiekty sportowe
  • Obiekty kulturowe
  • Placówki oświatowe
4. Formy spędzania czasu:
  • Praca w gospodarstwie;
  • Jeździectwo;
  • Imprezy kulturalne;
  • Uczenie się nowych umiejętności.
5. Możliwe usługi:
  • Opieka nad dziećmi,
  • Poczta, restauracja, sklep, bank, pralnie itp.
Składniki agroturystyki w połączeniu z rolnikiem, grupą rolników, samorządem lokalnym, planem marketingowym, zarządzaniem tworzą PAKIET AGROTURYSTYCZNY.

Produktem oferowanym w agroturystyce jest samo czynne gospodarstwo rolne, zwierzęta gospodarskie, procesy produkcyjne, wyposażenie gospodarstwa, jego otoczenie, a nawet ludzie, którzy w nim mieszkają i pracują. Najważniejsze przyczyny rozwoju agroturystyki to:

  • Nieodparty urok terenów wiejskich;
  • Moda na wypoczynek w naturalnym środowisku;
Rekreacja w gospodarstwie agroturystycznym:
  • Turystyka przyrodnicza;
  • Turystyka dydaktyczna;
  • Konna
  • Rowerowa;
  • Piesza wodna i przywodna;
  • Górska;
  • Narciarska;

Obowiązki kwaterodawców wiejskich wynikające z przepisów sanitarnych: (wg załącznika do Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie); - łazienka (węzeł higieniczno-sanitarny) jedna na nie więcej niż 15 osób, wyposażona w natrysk lub wannę z zabezpieczeniem antypoślizgowym, umywalkę z blatem lub półką i wieszakiem na ręcznik, WC, lustro z górnym lub bocznym oświetlenie, uniwersalne gniazdko elektryczne z osłoną, pojemnik na śmieci, dozownik do płynnego mydła i ręczniki papierowe, należy także zapewnić ciepłą i zimną wodę (ciepła minimum 2 godziny rano i dwie godziny wieczorem); - w wynajmowanych pokojach powierzchnia mieszkalna nie może być mniejsza niż 6m2 w pokojach1-i 2- osobowych, a w większych dodatkowo 2m2 na każdą następną osobę, - pokoje powinny być odpowiednio umeblowane - łóżko jednoosobowe nie mniejsze niż 80x190 cm a dwuosobowe niż 120x190 cm, przy każdym łóżku należy zapewnić nocny stolik lub półkę, dodatkowo w pokoju stolik, krzesło lub taboret(1 na osobę, lecz nie mniej niż 2 na pokój), szafę lub stelaż na ubrania, a także kosz na śmieci niepalny lub trudnopalny; - pokoje winny być oświetlone - minimum jednym punktem świetlnym o mocy 60 W, wyposażone w zasłony okienne zaciemniające; - należy zmienić także ogrzewanie w całym obiekcie, chyba że pokoje wynajmowane są jedynie w okresie letnim.

opracowanie: K.S. na podstawie: Strategia rozwoju ekoturystyki w województwie lubelskim 1999-2010, Lublin 1998; materiałów konferencyjnych; Agroturystyka i usługi towarzyszące, Kraków 2005

Dodano dnia: 17 września 2008