Historia bibliotek w Gminie Krzczonów
60-lat Gminnej Biblioteki Publicznej w Krzczonowie.

Gminna Biblioteka Publiczna powstała w 1949 roku dzięki staraniom miejscowej nauczycielki Józefy Suchtówny, która była jedną z pierwszych bibliotekarek.

Pierwszy księgozbiór liczył wówczas około 300 woluminów. Książki do biblioteki przekazała Powiatowa Biblioteka Publiczna w Lublinie. Za lokal, służył maleńki pokoik przy Gromadzkiej Radzie Narodowej w Krzczonowie. W tym okresie wypożyczanie książek było płatne, mimo to korzystało z niej 162 czytelników. Początkowo bibliotekarz zatrudniony był na ryczałcie. Dopiero w 1957 roku utworzono bibliotekę etatową. Lata 1948-1960 były okresem niekorzystnym dla rozwoju czytelnictwa. Miały na to wpływ częste zmiany kadrowe. W bibliotece pracowały kolejno panie: Maria Kruk, Janina Robak, Wanda Dadej, Wanda Mamczarz, Mirosława Skorek, Elżbieta Krzyżanowska. Niekorzystną sytuacją dla rozwoju biblioteki były również jej częste zmiany lokalowe. Lokal zmieniano aż osiem razy. Trudności te zostały częściowo przełamane w 1960 roku. Sukcesywnie uzupełniano księgozbiór. Liczył on wówczas 5306 woluminów. Rozwijała się także sieć punktów filialnych. Zakładano je we wszystkich miejscowościach gminy, aby ludność miała łatwiejszy dostęp do książek. Dzięki dobrej współpracy ze szkołą organizowano spotkania z pisarzami, lekcje biblioteczne, wieczory poezji, konkursy literackie. Przy bibliotece istniało Koło Przyjaciół Biblioteki, którego członkami była młodzież szkolna. Zespół ten wykonywał szereg prac na rzecz biblioteki. Na uwagę zasługują wykonane albumy tematyczne na tematy: „Moja miejscowość”, „Uroki Lublina”. Młodzież przygotowywała również, okolicznościowe części artystyczne, imprezy kształtujące zainteresowania, zawierające treści patriotyczno – historyczne np. „Ziemia polska – matka nasza”, „Gawęda o godle, orle i hymnie”.

Od 1960 roku w bibliotece prowadzona jest kronika, będąca odzwierciedleniem jej pracy. 13 czerwca 1977 roku biblioteka przeniosła się do lokalu w nowo wybudowanym budynku Domu Kultury w Krzczonowie, gdzie funkcjonuje do dnia dzisiejszego. Lokal biblioteki miał 132 m2, składał się z dwóch pomieszczeń. Nowy, estetycznie urządzony lokal przyciągał nowych czytelników. Biblioteka posiadała już czytelnię, gdzie można było poczytać aktualną prasę, lub skorzystać z księgozbioru podręcznego.

W 1982 roku w bibliotece utworzono oddział dla dzieci, obsługiwany przez drugiego pracownika. Z roku na rok uzupełniano księgozbiór o nowe pozycje wydawnicze. Wysoki poziom biblioteki w owym okresie zawdzięczamy w dużej mierze pani Wandzie Budzyńskiej, która podjęła pracę w bibliotece w 1960 roku i dzięki swojej wytrwałości przepracowała w niej czterdzieści lat. Cieszyła się dużym autorytetem, szacunkiem i uznaniem czytelników oraz współpracowników. Za osiągnięcia w pracy zawodowej i działalność społeczną została odznaczona odznaką „Zasłużony Działacz Kultury”. W latach 80-tych w bibliotece pracowały Marta Dworniczak, Barbara Turska, oraz Teresa Gutek, a od 1996r Elżbieta Noga która pracuje do dziś. Od marca 1983 do 14 czerwca 2009 pracowała Elżbieta Danielak.

W 1988 r. biblioteka była organizatorem szkolenia pracowników bibliotek rejonu Bychawskiego na temat „Gromadzimy dokumenty życia społecznego”. Szkolenie prowadził regionalista, członek TPRK Stanisław Goluda. Przez ostatnie lata zasoby kartoteki regionalnej rozrosły się i służą interesującym się naszym regionem czytelnikom. Z naszych kartotek korzystają studenci piszący na ich podstawie prace licencjackie oraz magisterskie.

Biblioteka na przestrzeni lat była miejscem spotkań „Klubu Seniora”, który działał w latach 90. Odbywały się tu odczyty, seminaria, spotkania, małe formy teatralne. Od 1995 roku biblioteka działa w strukturze ROKiS. Obecnie sieć biblioteczną w naszej gminie tworzą GBP, dwie filie biblioteczne w Kosarzewie i w Żukowie oraz punkt biblioteczny w Oddziale Przedszkolnym w Krzczonowie. W 2007r została zlikwidowana filia w Sobieskiej Woli.

Na przestrzeni lat z inicjatywy pracowników biblioteki odbyły się liczne konkursy, wystawy, spotkania autorskie z ciekawymi ludźmi, lekcje biblioteczne itp.

Przykładami niektórych wystaw są: Piękno wsi lubelskiej w literaturze M. Dąbrowskiej i E. Orzeszkowej, J. Brzechwa – poeta dziecięcej radości, Hymn Herb i barwy Rzeczpospolitej, Lubelszczyzna w tysiącleciu, Krzczonów dawniej i dziś, Obchody Roku Reymontowskiego, 1000 lecie urodzin J. Czechowicza, 500 rocznica urodzin M. Reja, Wystawa przygotowana przez PBP w Lublinie w ramach Roku K. I. Gałczyńskiego, Życie i twórczość A. Mickiewicza, Wystawa objazdowa przygotowana przez PBP w Lublinie w ramach programu operacyjnego Wyspiański ogłoszonego przez MK i DN, Zbigniew Herbert – życie i twórczość, Wystawa twórczości ludowej regionu krzczonowskiego, Wystawa zabawek wykonanych z odpadów ekologicznych oraz „Region Krzczonowski- nasza mała ojczyzna” – wystawa fotograficzna, zorganizowane w związku z ogłoszeniem 2008 roku rokiem „Planety Ziemia”.

Konkursy: Historia Polski w literaturze, Dzieje Ojczyzny, Lektury naszych kolegów, Moje ulubione baśnie, Moja ulubiona książka, Gdybym był pisarzem i malarzem (organizowany przez WBP w Lublinie – konkurs cieszył się uznaniem, nasi czytelnicy corocznie otrzymywali nagrody i wyróżnienia), Moja Gmina– konkurs literacko plastyczny ogłoszony przez WBP – wśród laureatów była młodzież z Krzczonowa), Pamięć przeszłości, Konkurs wiedzy rolniczej (wspólnie z ODR), Konkurs Wiedzy o Regionie.

W 2001 roku nasza biblioteka otrzymała nagrodę książkową za wykonanie albumu przyrodniczego w ramach powiatowej edycji konkursu „Ziemia dla ludzi, ludzie dla Ziemi”, ogłoszonego przez WBP. W 2006 roku w powiatowym etapie wojewódzkiego konkursu „Pamięć Przeszłości” otrzymaliśmy nagrodę za niestrudzone gromadzenie i upowszechnianie dokumentów kultury swojej gminy oraz zbiorów materiałów do monografii miejscowości i czasopisma „Krzczonowski Gościniec”. W 2007 roku w quizie literackim dotyczącym S. Wyspiańskiego 5 osób – naszych czytelników w nagrodę pojechało na wycieczkę do Krakowa szlakiem Wyspiańskiego. W 2008 roku nasi czytelnicy brali udział w konkursie prasowo – czytelniczym „Planeta Ziemia” – troje z nich znalazło się wśród laureatów.

Spotkania autorskie z: Alicja Patej – Grabowską, L. Bronisz – Pikało, I. Sikiryckim, A. Kamieńską i ilustratorem jej książek Wiktorem Zawadą, H .Pająkiem, W. Michalskim, W. Próchniewiczem, W. Chotomską.

W latach 80 często odwiedzali naszą bibliotekę aktorzy z Teatru Lubelskiego H. Gońda i L. Paczyński. Spotkania z nimi cieszyły się dużym powodzeniem wśród dzieci kl. I-III. Dla młodzieży z Technikum Rolniczego organizowane były spotkania z ciekawymi ludźmi np. z: M. Pierścińskim, który podzielił się z młodzieżą własnymi przeżyciami z obozu koncentracyjnego Sachsenhausen, Romanem Zarzyckim prac. WBP opowiadającym na temat „Katyń golgota wschodu”, Ludwikiem Bronisz-Pikało harcerzem-żołnierzem. Biblioteka uczestniczy w pracach kolegium nad budową monografii gminy Krzczonów oraz redagowaniem kwartalnika Krzczonowski Gościniec. Jest też współorganizatorem konferencji regionalnych dotyczących historii gminy Krzczonów. W 2007 roku w ramach projektu programu operacyjnego St. Wyspiański odbyły się w naszej placówce warsztaty teatralne z aktorem teatru lubelskiego p. D. Arbaczewskim. W warsztatach uczestniczyła młodzież gimnazjalna i licealna. Efektem ich pracy było wystawienie fragmentu „Wesela” St. Wyspiańskiego.

W maju 2004 r. GBP otrzymała 3 komputery z programu "IKONKA". Był to dar Ministerstwa Nauki i Informatyki. Dzięki temu wszyscy mieszkańcy naszej gminy mają bezpłatny dostęp do Internetu co daje możliwość szybkiego dotarcia do potrzebnych informacji. Od kilku lat biblioteka pozyskuje środki z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na zakup nowości wydawniczych. Łączny księgozbiór bibliotek w naszej gminie to około 30 000 woluminów. Zbiory biblioteki gromadzone od lat stanowią księgozbiór obejmujący wszystkie dziedziny wiedzy. Księgozbiór gromadzony jest zgodnie z oczekiwaniami czytelników. W naszych zbiorach znajduje się literatura piękna: polska i obca, literatura popularnonaukowa z różnych dziedzin wiedzy, literatura dla dzieci i młodzieży, księgozbiór podręczny, słowniki, wydawnictwa encyklopedyczne, lektury, czasopisma. GBP posiada także duże zbiory kartoteki regionalnej, które są wykorzystywane w pracy przy opracowywaniu monografii o Gminie Krzczonów. Jedną z podstawowych form aktywności placówki jest krzewienie regionalizmu. Jako przykład można przytoczyć organizację wspólnie z ROKiS „Kiermaszu Wielkanocnego” , „Konkursu na Pisankę Wielkanocną”, „Konkursu Prozy i Poezji Ludowej”, współtworzenie izby regionalnej, tworzenie kartoteki regionalnej itp.

By usprawnić pracę wewnętrzną placówki, od roku 2008 Gminna Biblioteka Publiczna w Krzczonowie, zaczęła pracować w programie MAK. Obecnie cały księgozbiór jest katalogowany i wprowadzany do bazy danych.

Nasza placówka na przestrzeni minionych lat działalności zrealizowała wiele ciekawych form pracy z czytelnikami ze wszystkich grup wiekowych. Przeprowadzono liczne konkursy, organizowano wystawy, zajęcia plastyczne, lekcje biblioteczne, wycieczki, imprezy okolicznościowe. Pracownicy bibliotek otaczając opieką swoich czytelników starają się ich uwrażliwić na podstawowe elementy kultury takie jak: przekonanie o wartości czytania, określone wybory i kompetencje czytelnicze. Dzięki temu biblioteka może poszczycić się wieloma czytelnikami, którzy korzystają z naszej biblioteki od 20, 30 a nawet więcej lat. Pracownicy bibliotek wspólnie z pracownikami ROKiS włączają się w przygotowanie ważniejszych imprez środowiskowych np. „Dni Miejscowości”, „Dożynki”, „Dzień Kobiet”, „Święto 3 Maja”, „Dzień Niepodległości”. Spełniając funkcję pośrednika w dostępie do kultury i wiedzy biblioteka stale współpracuje z instytucjami oświatowymi gminy (szkołami, przedszkolami), organizacjami społecznymi oraz organami samorządowymi, Lubelskim Stowarzyszeniem Kultury Pro Kultura, Fundacją Gardzienice, Towarzystwem Przyjaciół Żółkiewki, Lokalną Grupą Działania LGD, Stowarzyszeniem „Dolina Giełczwi”, Fundacją „Barwy Ziemi”. Pracownicy biblioteki są współzałożycielami i czynnymi członkami Krzczonowskiego Stowarzyszenia Regionalnego.

Pracownicy uczestniczą w licznych szkoleniach mających na celu podnoszenie kwalifikacji zawodowych. (Np. Otwieram oczy na EFES – Świdnik, Muzeum i izba regionalna – Kraśnik, Szkolenie redaktorów pism regionalnych i lokalnych –Bełżyce, Szkolenie z obsługi programów komputerowych, Szkolenia organizowane przez PBP w Lublinie itp.)

Staramy się aby nasza biblioteka była źródłem wiedzy oraz miejscem przyjaznym dla czytelników z rożnych grup wiekowych.

Rok 2009 był dla biblioteki rokiem jubileuszowym, 60-lecia. Z tej to okazji 7 czerwca odbyło się spotkanie bibliotekarzy pracujących w bibliotekach gminy Krzczonów, wraz z czytelnikami, mieszkańcami i sympatykami.

/ Materiał został zaprezentowany w formie referatu 7.06.2009 podczas Jubileuszu biblioteki /

Filie biblioteczne w Gminie Krzczonów - stan obecny

Sieć biblioteczna gminy Krzczonów obejmuje Gminną Bibliotekę Publiczną w Krzczonowie oraz trzy filie: w Kosarzewie, w Sobieskiej Woli i w Żukowie.

Filia biblioteczna w Kosarzewie powstała w 1963 roku. Przez długi czas jej lokalem był budynek Wiejskiego Domu Kultury. W 2002 roku bibliotekę przeniesiono do Szkoły Podstawowej. Księgozbiór szkolny i publiczny łączy lokal, lecz biblioteki są oddzielnymi placówkami.

Filia w Sobieskiej Woli działa od 1964 roku. Pierwszym lokalem biblioteki był miejscowy pałacyk. Później, w latach osiemdziesiątych biblioteka mieściła się w prywatnych budynkach. Domy prywatne nie zawsze spełniały podstawowe wymogi biblioteczne. W 1991 roku księgozbiór biblioteki przeniesiono do budynku Szkoły Podstawowej. Na mocy porozumienia Urzędu Gminy i dyrekcji szkoły utworzono bibliotekę publiczno-szkolną, gdzie zatrudniony był jeden pracownik. W 2005 roku nastąpiło ponowne rozłączenie księgozbiorów.
   W 2007 roku nastąpiła likwidacja Filii Bibliotecznej w Sobieskiej Woli. Głównym powodem likwidacji biblioteki, była likwidacja Szkoły Podstawowej w Sobieskiej Woli, w której to lokalu mieściła się biblioteka.
   Placówka biblioteczna ściśle współpracowała z GBP, Domem Kultury w Krzczonowie, ze szkołą, z Kołami Gospodyń Wiejskich, twórcami ludowymi, organizacjami społecznymi. W ostatnich latach nastąpił widoczny rozwój biblioteki. Po likwidacji księgozbiór biblioteki został przekazany protokołami do Gminnej Biblioteki w Krzczonowie, Filii Bibliotecznych : w Żukowie, Kosarzewie, Biblioteki Szkolnej SP w Krzczonowie. Majątek został w pełni zabezpieczony.
   Z dokumentów biblioteki w Krzczonowie wynika że od roku 1978 w bibliotece w Sobieskiej Woli pracowały następujące panie: Maria Basiak, Barbara Pawlak, Ewa Jones, Barbara Dzirba, Maria Goś, Liliana Basiak, Dorota Lis, Joanna Dąbska, Katarzyna Szkudnik. Brak jest wcześniejszych danych (biblioteka bowiem podlegała wtedy pod powiat Krasnystaw).Szkoda, że z obszaru tej miejscowości zniknęła bardzo ważna placówka kulturalno - oświatowa

Filia biblioteczna w Żukowie działa od 1958 roku. Utworzona została dzięki staraniom nauczycielki miejscowej szkoły pani Reginy Piskorek, która była pierwszą bibliotekarką w tej placówce. Podobnie jak inne placówki biblioteczne naszej gminy filia kilkakrotnie zmieniała lokal. W latach 1996-2002 mieściła się w budynku Szkoły Podstawowej, Wtedy to połączono księgozbiory i zatrudniono jednego pracownika. W 2002 roku w związku z likwidacją szkoły i sprzedażą budynku księgozbiór przeniesiono do budynku byłego Wiejskiego Domu Kultury. W 2004 roku Filia Biblioteczna w Żukowie dostała w darze księgozbiór po bibliotece szkolnej. Dzięki temu darowi biblioteka wzbogaciła się o potrzebne lektury szkolne.

W roku 2008 w filii bibliotecznej zainstalowano telefon stacjonarny i bezpłatny dostęp do Internetu zarówno dla czytelników biblioteki jak też mieszkańców Żukowa i okolic. Jest to inicjatywa ROKiS w Krzczonowie mająca na celu unowocześnienie i usprawnienie pracy bibliotek wchodzących w skład tej jednostki.

Wszystkie placówki biblioteczne współpracują ze szkołami, które znajdują się na terenie naszej gminy. Prowadzone są zajęcia czytelnicze, literacko-plastyczne z uczniami szkół czego efektem jest udział, w konkursach lokalnych, powiatowych i wojewódzkich. Biblioteki współpracują również z Kołami Gospodyń Wiejskich, twórcami ludowymi i organizacjami społecznymi.

opracowanie: E.N. oraz K.S.

^ do góry ^

PRACOWNICY BIBLIOTEK

Gminna Biblioteka Publiczna w Krzczonowie:
Elżbieta Noga, Teresa Gutek

Filia GBP w Kosarzewie:
---------

Filia GBP w Żukowie:
*Dyżury przydzielone z GBP*

^ do góry ^