REGIONALIZM NA ZIEMIACH KRZCZONOWSKICH
Towarzystwo Przyjaciół Regionu Krzczonowskiego

I Zjazd Miłośników Regionu Krzczonowskiego

Idea zorganizowania I ZJAZDU zrodziła się w roku 1959 w sercach krzczonowiaków: Joanny Romanek, Mieczysława Mazura i Czesława Kwiecińskiego. W miesiącu marcu 1960 Czesław Kwieciński organizuje zebranie. W tym czasie fotografowie, którzy przyjechali z nim z Warszawy: E. Hartwig, K. Modzelewski przygotowują obszerny materiał zdjęciowy z miejsc historycznych Krzczonowa do artykułów prasowych o Krzczonowie. Planowany zjazd ma objąć krzczonowiaków, którzy uczyli się przed i po II wojnie światowej. Ukazuje się w tym czasie wiele artykułów o Krzczonowie i zjeździe w takich gazetach jak: "Sztandar Ludu", "Zarzewie". Ukazało się również wiele audycji radiowych i wywiadów w Polskim Radio. Dzięki inicjatywie Cz. Kwiecińskiego, który na stałe mieszkał w Warszawie, nawiązano wiele cennych kontaktów. Do Krzczonowa przyjechało wiele ekip telewizyjnych i radiowych oraz redaktorów prasowych w celu bliższego poznania regionu krzczonowskiego. Nakręcono materiały do Polskiej Kroniki filmowej min. fragmenty "Wesela Krzczonowskiego". Zaczerpnięte motywy z krzczonowskiej sztuki ludowej zostały umieszczane na tkaninach wychodzących z Instytutu Wzornictwa Przemysłowego z Warszawy. Termin I Zjazdu wyznaczono na 8. X. 1960r. O tym, jak dokładnie przebiegał dowiadujemy się z zachowanego protokołu pisanego przez sekretarza zjazdu, nauczyciela Józefa Skwarzyńskiego. Miejscem spotkania był lokal remizy OSP w Krzczonowie. W zjeździe brało udział 212 uczestników i 71 gości zaproszonych. Zjazd przygotowany był perfekcyjnie; z wyżywieniem oraz noclegami dla zaproszonych gości. W czasie zjazdu w lokalu szkoły podstawowej w Krzczonowie mgr Paweł Dąbek- przew. Prezydium W.R.N w Lublinie dokonał otwarcia wystawy dotyczącej kultury i sztuki ludowej, którą opracował sam prof. Janusz Świeży. Rekwizyty do wystawy dostarczyli: Lubelski Dom Kultury, prof. J. Świeży, Kazimierz Dadej, eksponaty tkanin łódzkich drukowanych według wzorów pisanek krzczonowskich (Antoniny Kochaniec, Julii Orłowej, Zofii Danielak), przedmioty pochodzące z wykopalisk i stare narzędzia. Hasłami przewodnimi zjazdu były: "Włączamy naszą kulturę ludową w ogólny nurt kultury narodowej", "Czcimy tradycję 1000-lecia postępem na wsi." Oraz "Problemy i perspektywy rozwoju Regionu Krzczonowskiego". Uczestników zjazdu witała orkiestra OSP sygnałem tysiąclecia, który odegrał na trąbce Stanisław Mazur. Przebieg zjazdu nagrywany był przez Polskie Radio. Przewodniczącym zjazdu był nauczyciel z Krzczonowa – Józef Skwarzyński. Tematami wystąpień były: "Ruch oporu w czasie II wojny światowej i udział w nich krzczonowiaków" – mgr Paweł Dąbek, "Historia dawna Krzczonowa i okolic" – dr Stefan Wojciechowski, "Tradycje regionalne i sztuka ludowa" – prof. Wanda Telakowska. Wnioski ze zjazdu były następujące: wznowienie następujących wydawnictw książkowych, prof. Janusz Świeży – "Strój krzczonowski", Bronisław Nycz – "Wesele krzczonowskie", Oskar Kolberg – "Lud Polski". W czasie zjazdu odczytano wiele depeszy gratulacyjnych: od Marszałka Sejmu – Czesława Wycecha, prof. Józefa Chałasińskiego, mgr inż. Witolda Tubielewicza (profesora Politechniki Gdańskiej), redakcji Gromady Rolnik Polski.

Na zjeździe ustalono, że powołane zostanie Towarzystwo Miłośników Regionu Krzczonowskiego. Dla zebranych, amatorski zespół teatralny, wystawił widowisko regionalne: "Wesele Krzczonowskie" opracowane przez emerytowaną nauczycielkę Józefę Suchtównę przy pomocy prof. Janusza Świeżego – stroje, Zygmunta Todysa i Józefa Dzika – tańce, scenariusz i choreografia. Widowisko to na eliminacjach wojewódzkich w Lublinie zdobyło potem I Nagrodę. Zespół teatralny występował również gościnnie w Teatrze Wielkim w Warszawie. W zespole występowali rodzice z dziećmi, dziadkowie z wnukami min: Józef Malec, Anna Żagiel, Zofia Mełgieś. Swoją grą artyści oczarowali publiczność, były łzy wzruszenia i niekończące się oklaski. W drugim dniu zjazdu wystąpił chór amatorski pod kierunkiem nauczyciela Józefa Gamonia oraz zespół kameralny Czesława Kwiecińskiego z solistką Marczak Faberową i studentami Akademii Muzycznej z Warszawy. Uczestnicy zjazdu wpisywali się do "Złotej Księgi Zjazdu". Wszystkie postulaty i inicjatywy Zjazdu spotkały się z aprobatą uczestników.

II Zjazd Miłośników Regionu Krzczonowskiego

II Zjazd Miłośników Regionu Krzczonowskiego odbył się 21-22 VI 1980 r. w Gminnym Ośrodku Kultury w Krzczonowie. Głównym jego postulatem było powołanie Towarzystwa Przyjaciół Regionu Krzczonowskiego. Przez szeregi Towarzystwa przewinęło się wielu doświadczonych regionalistów, ludzi z wielką pasją, kochających krzczonowską ziemię. Ich dorobek jest bardzo duży, dzięki ich działaniom ukazało się wiele artykułów, audycji radiowych i telewizyjnych, filmów krótkometrażowych. Na terenie gminy Krzczonów istniał też oddział Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, które od roku 1950 na tym terenie rozwijało działalność oświatową i kulturalną wśród dorosłych, dzieci i młodzieży oraz kształciło umiejętności praktyczne wśród dorosłych, głównie przez organizację uniwersytetów powszechnych, odczytów, wystaw, klubów. Działało również bardzo prężnie Towarzystwo Kultury Teatralnej, którego członkami byli min. członkowie kabaretu "Rzep" Regionalizm w Krzczonowie trwa dalej i rozwija się.

opracowanie: T. Gutek na podstawie zapisków K. Dadeja, kronik GOK

Krzczonowskie Stowarzyszenie Regionalne


W roku 2004 powołane zostało Krzczonowskie Stowarzyszenie Regionalne. Swoim działaniem wspiera Regionalny Ośrodek Kultury i Sportu w Krzczonowie, gdzie ma swoją siedzibę. Do tej pory w szeregi Towarzystwa wstąpiło ponad 20 osób. Działalność skierowana jest na promocję i rozwój kultury regionu krzczonowskiego, ochronę dziedzictwa narodowego, ochronę środowiska naturalnego.

W roku 2005 rozpoczęto cykl wykładów w ramach ścieżki edukacyjnej dla młodzieży oraz dorosłych. Referaty wygłosili: prof. Zygmunt Kozak p.t. "Potrzeba mówienia o patriotyzmie" i mgr Kazimierz Spaleniec – "Pomniki Adama Mickiewicza". Wykładom towarzyszyła wystawa pt. "Pomniki Adama Mickiewicza".

W następnych latach referaty wygłosili kolejno: dc. dr Jan Gurba (UMCS Lublin) "Archeologia na terenie gminy Krzczonów", prof. dr Anna Sochacka (UMCS Lublin) "Najdawniejsze wiadomości o Krzczonowie w źródłach pisanych", "Z badań nad tradycją kulturową Krzczonowa i okolic" – referaty wygłosili studenci uczestnicy I obozu naukowego w Krzczonowie, prof. dr hab. Jerzy Lewandowski "Drogi do Niepodległości 1918r z uwzględnieniem powiatu lubelskiego", mgr Kazimierz Spaleniec "Udział mieszkańców Lubelszczyzny w powstaniach narodowych z uwzględnieniem okolic Krzczonowa", "Rocznica powstania Krzczonowa – 650-lecie".

Członkowie stowarzyszenia przez wiele lat pracowali nad tworzeniem monografii gminy Krzczonów, zbieraniem materiałów i dokumentów. Zorganizowano wiele konferencji regionalnych związanych tematycznie z monografią.

Od 2006 roku towarzystwo zajmuje się redagowaniem i wydawaniem kwartalnika regionalnego "Krzczonowski Gościniec". Wydano i współredagowano wiele folderów, widokówek i ulotek zawierających unikatowe materiały historyczne dotyczące regionu. Towarzystwo objęło swoją opieką zabytki na cmentarzu w Krzczonowie, prowadząc społeczne zbiórki pieniędzy do puszek.

Pierwszym odrestaurowanym zabytkowym nagrobkiem był nagrobek Anny Wadolhowskiej z Gumowskich z 1846r. Remont ukończono w październiku 2010r. W roku 2004, przy wybitnej pomocy członków i wolontariuszy, założona została w siedzibie towarzystwa Izba Regionalna – "Wnętrze izby krzczonowskiej", do której stale gromadzone są nowe eksponaty muzealne z całego regionu krzczonowskiego. Towarzystwo w swoim działaniu współpracuje z Wojewódzką Radą Towarzystw w Lublinie, członkowie zaś uczestniczą w posiedzeniach Rady Towarzystw, w Sejmikach oraz współpracują z innymi towarzystwami na zasadzie współpracy i wymiany doświadczeń.

Duże zasługi w powstawaniu i przy prowadzeniu stowarzyszeń regionalnych miał wieloletni instruktor WDK w Lublinie Kazimierz Spaleniec. Dzięki jego wytężonej pracy często wychodzącej poza ramy służbowych obowiązków na rzecz stowarzyszeń, towarzystwa zawdzięczają mu powstanie i bezpośredni rozwój.

Oba istniejące towarzystwa działają na rzecz środowiska lokalnego i regionu krzczonowskiego. Zasłużeni dla regionalizmu już nieżyjący: Józefa Suchtówna, Józef Skwarzyński, Józef Gamoń, Kazimierz Dadej, Stanisław Goluda, Leon Różalski, Janina Pawlak, Franciszek Cioczek, Mikołaj Siemion, Wojciech Siemion, Czesław Franciszek Kwieciński, Leokadia Jasienowicz, Józef Małek, Jan Małek, Genowefa Mazur, Maria Mazur, i wielu wielu innych.

opracowanie: T. Gutek na podstawie zapisków K. Dadeja, kronik GOK

Stowarzyszenie na rzecz dzieci gminy Krzczonów

Stowarzyszenie powstało na terenie Krzczonowa 18.11.2009r, a w styczniu 2010r zarejestrowało swoją działalność w Krajowym Rejestrze Sądowym - w Rejestrze Stowarzyszeń i Rejestrze Przedsiębiorstw.

Jestem pomysłodawczynią i inicjatorką tego przedsięwzięcia, które swą uroczystą inaugurację miało: 13.03.2010 r. w Regionalnym Ośrodku Kultury i Sportu w Krzczonowie.

Udało mi się pozyskać przychylność wielu osób, dzięki którym Stowarzyszenie mogło powstać i sprawnie funkcjonuje z myślą o dzieciach z terenu gminy Krzczonów. Naszym podstawowym celem jest działanie na rzecz szeroko pojętego wyrównywania szans edukacyjnych dzieci gminy Krzczonów. Mamy wiele pomysłów na to, jak realizować ten cel.

Pomysłów, które biorą się z naszych codziennych doświadczeń i spostrzeżeń. Jesteśmy bowiem związani z tą gminą, tu mieszkamy, pracujemy, spędzamy wolny czas, tu wzrastają nasze dzieci. Warto w tym miejscu wymienić działania, które zamierzamy podjąć, są to min:

  1. Pomoc w założeniu i prowadzeniu przedszkola funkcjonującego w pełnym wymiarze godzin (pomoc w zdobywaniu środków na modernizację budynku przeznaczonego na przedszkole, wyposażenie sal przedszkolnych, zorganizowanie i wyposażenie przedszkolnego placu zabaw).
  2. Pomoc w założeniu i prowadzeniu świetlicy dziennej opieki nad dziećmi w wieku przedszkolnym i szkolnym – organizacji czasu wolnego.
  3. Pomoc w zdobywaniu środków z funduszy unijnych na realizację celów statutowych.
  4. Wspieranie nowoczesnych form edukacji.

To tylko niektóre przykłady, więcej zainteresowani z pewnością odnajdą na naszej stronie internetowej: www.krzczonowstowarzyszenie.republika.pl

Jesteśmy dość prężną grupą osób, które dokładają wszelkich starań, oddając się pracy społecznej na rzecz dzieci.

Już 21.03.2010 r. wzięliśmy czynny udział w Jarmarku Wielkanocnym w Krzczonowie, gdzie sprzedawaliśmy okolicznościowe wyroby (stroiki, pisanki, karty świąteczne i ciasta itp.) przygotowane przez chętnych uczniów szkoły podstawowej i przedszkola, oraz własnym nakładem pracy i środków. Następnie w dniach: 27 - 28.03.2010 r. uczestniczyliśmy w Wielkim Kiermaszu Wielkanocnym "Gala", 2.05.2010r. dla dzieci i mieszkańców zorganizowana została "Majówka"; 27.06.2010r. współorganizowaliśmy "Piknik w Walentynowie- Pomóż dzieciom przetrwać powódź", w dniu 19.09.2010r. odbyło się "Pożegnanie lata" , a środki zgromadzone podczas tych akcji przeznaczamy na realizację celów statutowych. Kiedy widzę, jak niewiele trzeba, żeby wywołać uśmiech na twarzy dzieci, nasuwa mi się taka refleksja: warto czasem przełamać pewne stereotypy, przyzwyczajenia i kompleksy, warto czasem, mimo przeciwności, robić coś dla innych, dając tym samym wymowny przykład dla naszych dzieci. Zachęcam więc do przyłączenia się do naszej działalności i wstąpienia do Stowarzyszenia, aby dawać naszym dzieciom równe szanse.

Prezes Stowarzyszenia mgr Elżbieta Kępka